OCENY ELEMENTÓW Z UDZIAŁEM AZBESTU

Informacje ogólne materiałów budowlanych zawierających azbest

Azbest jest nazwą handlową grupy minerałów włóknistych, które pod względem chemicznym są uwodnionymi krzemianami różnych metali. Wykorzystywany jest przez człowieka już od ok. 4500 lat (Finlandia), przy czym rozkwit technologii z jego udziałem datuje się na lata 60-te ubiegłego wieku. Azbest ma własności kancerogenne i jest niebezpieczny dla zdrowia ludzi, zwłaszcza w stanie dyspersji ciało stałe – powietrze. Szczególnie niebezpieczny jest kurz azbestowy, składający się głównie z tzw. włókien respirabilnych o wydłużonych kształtach (powyżej 5 mm długości i maksymalnej średnicy 3 mm oraz stosunku tych dwóch wymiarów powyżej 3:1). Włókna te, przedostając się do płuc poprzez drogi oddechowe, wywołują bardzo niebezpieczne następstwa zdrowotne, włącznie z rakiem płuc, międzybłoniakiem opłucnej lub otrzewnej (bardzo złośliwy nowotwór) czy pylicą (azbestozą). Nie stwierdzono natomiast szkodliwych skutków ich oddziaływania na drodze gastrycznej.

Ze względu na szkodliwość wyrobów azbestowych dla zdrowia ich produkcja zakazana została w Polsce Ustawą z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest , zgodnie z którą do 28 września 1998 r. zakończono produkcję płyt azbestowo-cementowych, zaś od 28 marca 1999 obowiązuje zakaz obrotu azbestem i wyrobami go zawierającymi. W krajach Unii Europejskiej zakaz wydobycia azbestu oraz produkcji i przetwarzania wyrobów zawierających azbest wprowadziła Dyrektywa 2003/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 marca 2003 r., zaś całkowity zakaz stosowania azbestu wprowadzony został 1 stycznia 2005 r. (Dyrektywa 1999/77/WE).

Użytkowanie wyrobów zawierających azbest dopuszczone jest do dnia 31 grudnia 2032 r., przy czym uwzględniony musi być okres upływu gwarancji producenta oraz pozytywna ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania tych wyrobów.

Ważne informacje dla zarządców i administratorów nieruchomości

Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy budynków mają obowiązek zinwentaryzowania i dokonywania kontroli stanu wyrobów zawierających azbest i oceny możliwości ich dalszego bezpiecznego użytkowania. Ocena taka może kwalifikować dany wyrób do jego usunięcia i zastąpienia bezpiecznym zamiennikiem (sztuczne włókna mineralne) lub jego zabezpieczenia, poprzez szczelną zabudowę lub pokrycie azbestu szczelną powłoką. Do sfinansowania wymienionych działań zobowiązany jest właściciel obiektu. Jeden egzemplarz sporządzonej oceny należy przekazać właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości zobowiązany jest również zgłaszać prace polegające na zabezpieczeniu lub usuwaniu azbestu do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jednocześnie zobowiązany jest on informować ekipy remontowe, instalacyjne o miejscach występowania azbestu w budynku. Wśród zawodów zagrożonych azbestem wymienia się hydraulików, elektryków, posadzkarzy, mechaników samochodowych, konserwatorów i dozorców budynków, dekarzy, personel sprzątający oraz pracowników de-montujących elementy mogące zawierać azbest. Prace związane z usuwaniem, transportem i składowaniem wyrobów zawierających azbest powinny wykonywać wyspecjalizowane firmy, które znaleźć można na stronie www.bazaazbestowa.pl

Postępowanie z wyrobami zawierającymi azbest

Formularze
Na właścicielu czy zarządcy nieruchomości "uposażonej" w azbest, ciążą obowiązki związane z ewidencjonowaniem, bezpiecznym użytkowaniem i usuwaniem wyrobów zawierających azbest. W poszczególnych zakładkach zamieściliśmy wszystkie niezbędne formularze, które mogą pomóc w wywiązaniu się z poszczególnych obowiązków.

Formularz inwentaryzacyjny
Na właścicielu, zarządcy bądź użytkowniku nieruchomości, na której znajdują się wyroby zawierające azbest, ciąży obowiązek sporządzenia informacji o wyrobach zawierających azbest i miejscu ich wykorzystywania. Poniższy formularz stanowi załącznik nr 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. Informację właściciel, zarządca lub użytkownik sporządza w dwóch egzemplarzach

Formularz oceny stanu technicznego wyrobów zawierających azbest
Właściciel, użytkownik lub zarządca obiektu budowlanego, w którym znajdują się materiały zawierające azbest, jest zobowiązany do przeprowadzenia okresowej ich kontroli (co najmniej raz na 5 lat) w formie „Oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest”. Ocena jest sporządzana na formularzu wg poniższego wzoru.

Zabezpieczenie wyrobów zawierających azbest
Wykonywanie wszelkich prac w środowisku zanieczyszczonym włóknami azbestowymi wymaga profesjonalizmu, odpowiednich zezwoleń i odpowiednio przeszkolonych pracowników. Do takich prac należy m.in. nakładanie powłok ochronnych na płyty cementowo-azbestowe, zabezpieczających przed uwalnianiem się włókien azbestu do atmosfery.

Zgłoszenie prac w starostwie
Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości ma obowiązek zgłoszenia faktu rozpoczęcia robót właściwego miejscowo organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosta, prezydent miasta na prawach powiatu). Starosta może wnieść, w drodze decyzji, sprzeciw do zgłoszenia, i również w drodze decyzji, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia.

Instrukcja informująca mieszkańców o planowanym remoncie lub demontażu
Instrukcja informująca mieszkańców o planowanym remoncie lub demontażu

Instrukcja bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest umieszczonymi wewnątrz budynku
Instrukcja bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest umieszczonymi wewnątrz budynku

Instrukcja bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest umieszczona na zewnątrz budynku
Bezpieczna eksploatacja wyrobów zawierających azbest zamocowanych na zewnątrz obiektu jest możliwa, gdy wyroby nie posiadają istotnych zewnętrznych uszkodzeń, pęknięć, ubytków spowodowanych uszkodzeniami mechanicznymi lub chemicznymi

Demontaż wyrobów azbestowych
Nie wolno dopuszczać, aby prace specjalistyczne, wymagające przygotowania, zabezpieczenia BHP, specjalnych technik pracy i kontroli emisji pyłu azbestowego dokonywali nieświadomi zagrożeń i nieprzygotowanie do robót użytkownicy i mieszkańcy. Osoby wykonujące takie czynności powinni legitymować się specjalną formą zgody administracyjnej - decyzją zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi

Finansowanie utylizacji azbestu
Źródłami finansowania usuwania azbestu są:

  • środki własne właścicieli obiektów budowlanych,
  • środki własne inwestorów prywatnych,
  • środki własne jednostek samorządu terytorialnego,
  • środki budżetu państwa pozostające w dyspozycji Ministra Gospodarki,
  • środki funduszy ochrony środowiska


Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie uruchomił program priorytetowy na lata 2010-2013, w ramach którego środki finansowe przekazywane są poszczególnym wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
W zakładkach poszczególnych województw zamieszczone zostały informacje dotyczące możliwości pozyskania środków na działania związane z usunięciem wyrobów zawierających azbest